|
dinsdag, 15 november 2005 13:57 |
MARK KOHN:
EEN ECHTE PORTRETSPECIALIST
Mark Kohn was eigenlijk timmerman. Zijn hobby was fotografie. Hij ging wel eens mee met een bevriend journalist en maakte foto's voor hem bij een wijnproeverij en tijdens rellen in Amsterdam. Van lieverlee leverde hij regelmatig foto's bij diens artikelen. Let wel, het was toen nog de tijd dat er geen fotoredacties waren en de journalisten zelf hun fotomateriaal bij de stukken regelden. Op een gegeven moment was hij zo druk met fotograferen bezig, dat hij na toch lang aarzelen zichzelf 'fotograaf' ging noemen en professioneel aan de slag ging. Zonder fotoacademie, maar met een hoop durf, een goede blik en inmiddels veel inzicht in de technische kanten van de fotografie.
Mark koos op dat moment voor de portretfotografie: "Dan hoef ik niet naar situaties te zoeken en met mijn foto's te leuren, maar komen de mensen naar me toe met een daadwerkelijke opdracht. Dat was wel zo aangenaam." Die keuze heeft hem geen windeieren gelegd. Hij werd een echte portretspecialist, wat resulteerde in langlopende contacten met onder andere het dagblad Trouw en Parool.
Zilveren camera
Wat Mark in al die jaren aan moois had gefabriceerd kwam hij deze avond aan ons laten zien. Op zijn eigen, bescheiden wijze. Zo wilde hij liever knus bij elkaar zitten en niet schoolmeesterachtig voor ons staan. Hij vertelde alleen op fluisterende toon dat hij voor een serie voor het dagblad Trouw een zilveren camera had gekregen in de categorie portretserie. Een hele mooie serie vonden wij allen. Tijdens een jamboree had Mark een partytent neergezet en de zijkanten met jute afgeschermd als achtergrond. Zijn broer ronselde de jonge en oude scouts, hopmannen etc. die door Mark op de gevoelige plaat werden gelegd. Een polaroidplaat nota bene. Wel een speciale polaroid (4 x 5 camera), met een negatief eraan vast. De gewillige slachtoffers kregen de polaroid mee en Mark had een polaroidachtige zwartwitfoto met een hele speelse rand. Er zaten beeldschone portretten bij, van een karakteristieke oude man, een jonge met een gebroken been of een standvastige blozende blonde op Willem Alexander lijkende padvinder. Allemaal met een eigen karakter.
Persoonlijk
Een tweede reeks die Mark liet zien was 'Op de klapstoel', een serie die hij elke week voor het Parool maakte (met technische camera: Linhof 6x9, waarbij je de scherpte kan manipuleren door de lens te kantelen. Je kunt de scherpte diagonaal krijgen zodat het oog automatisch naar het scherpe gedeelte/punt van aandacht wordt getrokken.)). Bekende Nederlanders geportretteerd met een terugkerend thema, namelijk een plastic wit Ikea-klapstoeltje. "Iedereen moest met die stoel in beeld. Een wit monster waar je toch iets mee moest doen. Mijn voorganger had er na een jaar genoeg van. Ik heb het zeven jaar volgehouden."
Diepvries
Mark ging elke week naar de persoon toe en had negen van de tien keer weinig tijd om de foto te maken. Toch lukte het hem telkens weer de persoon in kwestie typerend neer te zetten. "Hoe indringend die stoel ook is, de persoon is het belangrijkste. Ik had een zwart gevlekte achtergrond van polyesterstof mee (want dat kreukt niet) en keek bij de mensen goed rond om te zien wat voor persoon het was. Het was altijd improviseren. Zoals bij Bart Chabot. Die ontmoette ik in een café in Den Haag. Een ongeschikte locatie. We zijn toen naar een kleine schuur gegaan, waar alleen een diepvries stond. Dat was precies wat ik nodig had. Het geeft een heel leuk effect als je daar de bril in doet en hem vervolgens opzet." Een klein voorbeeldje van hoe creatief een fotograaf kan en moet zijn om tot topprestaties te komen.
Veroveren
De portretten hadden weinig te maken met de tekst eromheen omdat de interviews op een ander tijdstip plaats vonden. Mark analyseerde de persoon, keek wat deze mooi vond en belangrijk en bepaalde zo de sfeer van de foto. "Je moet mensen veroveren als je een portret gaat maken. Heel goed opletten wat jij denkt dat zij belangrijk vinden. Je moet trouwens oppassen dat je de persoon niet te aardig gaat vinden. Dan ben je niet meer objectief en wil de gevoelens van diegene niet kwetsen. Zo was er tussen Robert Long en mij meteen een vervelende spanning omdat ik te laat was. Die spanning vind je terug op de foto. Greetje Bijma was zwanger en ging huilen. Ook dat vind je terug op de foto." Bij elke foto heeft hij bijna wel een anekdote, zoals over Herman Brood die gel aan z'n handen had en waarbij niets van wat Kohn zei aankwam. Bij deze portretten gebruikte hij meestal een softbox, een reflectiescherm en 2 of drie lampen (en meestal nam hij dit alles, i nclusief zijn statief, camera's en accu's mee op de fiets!).
Digitaal
Op dit moment verzorgt Mark in de Parool bijdrage PS 6 pagina's foto's bij interviews over een bepaald persoon. Het zijn foto's van de persoon en aan die persoon gerelateerde zaken, zoals boeken, kastjes, voorwerpen etc. Mark begon de serie met een Hasselbladcamera, maar omdat hij veel foto's in korte tijd met weinig licht moest maken is hij overgestapt op digitaal. Hij heeft een Nikon Coolpix (met minimaal 64 MB, maar ook wel 1 gigabite). Een cameraatje waarvan menigeen zich afvraagt of dat bij een professionele fotograaf hoort, maar het resultaat is verbazingwekkend aardig. Hij maakt hiermee ook de foto's voor het sociaal jaarverslag van de ABN Amrobank. "Ik vind het een heel spannend medium."
Openbaring
"De eerste keer dat ik er mee werkte was een openbaring. De lens is niet helemaal optimaal als je te dicht bij komt, maar de resultaten zijn zeker voor een krant prima. Als ik eerlijk moet zijn vind ik Hasselblad nog steeds mooier, maar minder gemakkelijk." Aan deze serie is hij veel tijd kwijt. Allereerst aan het schieten zelf circa 4 uur en dan moet hij nog uitzoeken welke foto's als serie op de 6 pagina's komen. Deze foto's zijn in tegenstelling tot de anderen in kleur. Over het verschil zegt Mark dit: "Zwart/wit is de vorm en bij kleurenfoto's tellen de kleuren. Bij zwart/wit moet je heel erg op de vorm en letten, of die goed bij elkaar passen. Bij een kleurenfoto is de balans tussen de kleuren heel belangrijk en speel je met de kracht van kleur zelf. De vorm is ondergeschikt en teveel vorm is daarbij vaak te overdadig."
Manipuleren
Zijn digitale foto's bewerkt hij zo min mogelijk (met een liquifier). Zijn gewone foto's daarentegen wil hij nog wel eens manipuleren in de donkere kamer. "Allereerst ontwikkel ik met microdal (is vrij zacht) en compenseer dat met hard papier. Daardoor krijg je scherpe foto's. Die scherpte verkrijg je nog meer door voorzichtig met de film te zijn (nooit een groter temperatuurverschil dan 1,5 graden), ik ga consequent met chemicaliën om, niet te zwaar/niet te mager belichten. Sommige negatieven bewerk ik, maar even zo vaak blijkt dat het origineel dan toch net mooier is," aldus deze fotograaf.
Portretfototips:
* Werk met statief (ook digitaal)
* Laat de persoon niet lachen (dan zie je echte gevoelens niet). Vraag om serieus te kijken en tegelijkertijd aan iets leuks te denken, dan gaan vaak de mondhoeken omhoog
* Bij kinderen altijd ouders laten tekenen voor toestemming
* Meestal toch flitsen (losse flitser) in combinatie met daglicht (hou rekening met neusschaduw), flitslicht wel aan de andere kant dan het daglicht.
* Probeer flitsbron zo groot mogelijk te maken (schaduwen zachter)
* Niet alles in de hand willen houden, dan wordt het vaak te stijf. Mooiste foto's zijn vaak wat onscherp, bewogen of waar dingen gebeuren die je niet plande.
* Niet volgens wetten, spontaan gaat veel beter (meerdere schaduwen mag)
* Wees creatief en niet clichématig, zoals serie over jongeren. Mark liet ze in een spiegel kijken waar je van achteren door heen kon kijken (en dus kon fotograferen).
Judith Bakkers
Mark Kohn bezocht de fotoclub op 15 februari 2001..
|
Artikelen 
